Kimi
hüzünlenince yakar, kimi neşelenince…Tiryakinin ise bahaneye ihtiyacı yoktur.
Parmakların arasında dudaklara uzanan, eli, gözleri ve ağzı aynı anda oyalayan
sigara akciğerlerde nasıl bir yol izler?
Bu sorunun
yanıtını İstanbul Üniversitesi Akciğer Hastalıkları Enstitüsü’nden Prof. Dr.
Firuz Çelikoğlu verdi. Prof. Çelikoğlu, sigara dumanının, akciğerleri
kanserleştiren yolculuğunu ntvmsnbc’ye şöyle anlattı:
“Hücrelerimizin
içindeki genetik bilgileri taşıyan sarmal yani DNA her gün kendisini kopyalar
ve her gün de bu kopyalama işlemi sırasında bazı hataların yarattığı yeni
hücreler kanserleşme potansiyeli taşır. Hücredeki bu DNA değişiklikleri ve
hatalar insan vücudundaki her hücre çekirdeğinde bulunan “p53 geni” tarafından
temizlenir.
Görevini gereği gibi yerine getiremeyen p53 geni bir hücreyi, sonuçta da insan
vücudunu kanser tehlikesiyle karşı karşıya bırakır. Tüm kanserlerin en az
yarısında p53 geninin hasarlı olduğu tespit edilmiştir. p53 geni sigara içen ve
akciğer kanserine yakalananların yaklaşık yüzde 60‘ında çok özgül bir biçimde
hasar görmektedir. Sigara dumanının bazı bileşenleri DNA’yla kimyasal olarak
tepkimeye girer. Hasar gören bu DNA onarılmazsa, hasarlı DNA hücre bölünmesi
sırasında kopyalanırken bu hatalar sistemin bir parçası haline gelir. Bu
şekilde normal gelişim denetimine yanıt veremeyen bir farklılaşmış hücre
popülasyonu gelişir ve en sonunda da kansere dönüşür.”
AKCİĞER KANSERİNDEN YÜZDE 80 SORUMLU
Akciğer kanseri erkeklerde yüzde 35, kadınlarda yüzde 25 sıklıkta görülüyor.
Erkeklerde kanserden ölümlerde birinci sırada yer alıyor. Akciğer kanserinde sigaranın
yüzde 80 sorumlu olduğunu söyleyen Prof. Dr. Firuz Çelikoğlu, “Sigara kaç yılda
akciğerleri kanser eder” sorusuna, “Genetik yapı ve çevre faktörleriyle
birlikte sigaranın az veya çok içilmesi kişilerde farklı şekilde akciğer
kanseri riskini etkiler” cevabını verdi.
P53 GENİNE
ZARAR VERİYOR
Sigara dumanında yüksek konsantrasyonlarda bulunan ‘benzopiran’ maddesi bir
kanserojen. Amerikalı bilim adamlarının, 1996 yılında benzopiranın p53 genine
doğrudan hasar verdiğini kanıtladıklarını hatırlatan Prof. Çelikoğlu, “Sigara
ile akciğer kanseri arasındaki direkt bağlantıyı kuran bu bilim adamları,
sigara dumanının kendine özgü işaretini p53 geninde bıraktığını gösterdiler.
Böylece sigaranın p53 genine hasar verdiği ve bunun akciğer kanserine sebep
olduğu hiç bir şüpheye yer bırakmayacak şekilde kanıtlanmış oldu” dedi.
